Skawa to rzeka po\u0142o\u017cona w po\u0142udniowej Polsce, b\u0119d\u0105ca prawym dop\u0142ywem Wis\u0142y. Jej bieg rozci\u0105ga si\u0119 przez malownicze tereny Beskid\u00f3w Zachodnich oraz Pog\u00f3rza Zachodniobeskidzkiego. Rzeka, o d\u0142ugo\u015bci wynosz\u0105cej oko\u0142o 60 km, stanowi wa\u017cny element hydrograficzny regionu, a tak\u017ce ma du\u017ce znaczenie dla lokalnych spo\u0142eczno\u015bci. W artykule om\u00f3wimy bieg rzeki, jej uk\u0142ad korytowy, potencja\u0142 powodziowy oraz bogactwo przyrodnicze, a tak\u017ce zaprezentujemy niekt\u00f3re z dop\u0142yw\u00f3w Skawy i miejscowo\u015bci nad ni\u0105 po\u0142o\u017cone.<\/p>\n
Skawa wyp\u0142ywa z kilku potok\u00f3w na wysoko\u015bci oko\u0142o 700 m n.p.m., poni\u017cej Prze\u0142\u0119czy Spytkowickiej. G\u00f3rny odcinek rzeki, tradycyjnie nazywany Wsiowym Potokiem, charakteryzuje si\u0119 g\u00f3rskim krajobrazem i krystalicznie czyst\u0105 wod\u0105. Rzeka p\u0142ynie przez Beskid \u017bywiecki, a nast\u0119pnie przez Beskid Makowski i Beskid Ma\u0142y, gdzie jej bieg dzieli si\u0119 na cz\u0119\u015b\u0107 g\u00f3rsk\u0105 i przedg\u00f3rsk\u0105. Granic\u0105 tych obszar\u00f3w jest profil hydrologiczny Wadowice, znajduj\u0105cy si\u0119 21 km od uj\u015bcia Skawy do Wis\u0142y.<\/p>\n
Uj\u015bcie Skawy znajduje si\u0119 w okolicy wsi Smolice, w pobli\u017cu stopnia wodnego stanowi\u0105cego cz\u0119\u015b\u0107 Drogi Wodnej G\u00f3rnej Wis\u0142y. Ca\u0142kowita zlewnia g\u00f3rska Skawy ma powierzchni\u0119 835 km\u00b2. Na uwag\u0119 zas\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c Zbiornik \u015awinna Por\u0119ba, kt\u00f3ry powsta\u0142 w 1986 roku i ma na celu zar\u00f3wno ochron\u0119 przed powodziami, jak i zapewnienie dost\u0119pu do wody dla ludno\u015bci oraz przemys\u0142u. Zapor\u0119 otwarto w 2017 roku, co znacznie wp\u0142yn\u0119\u0142o na lokalny ekosystem.<\/p>\n
Do ko\u0144ca XIX wieku Skawa charakteryzowa\u0142a si\u0119 naturalnym uk\u0142adem korytowym, kt\u00f3ry by\u0142 wielonurtowy lub wielokorytowy. Najbardziej rozwini\u0119ty system koryt mo\u017cna by\u0142o zaobserwowa\u0107 w dolnym biegu rzeki, w okolicach Zatora. Szeroko\u015b\u0107 ca\u0142ego uk\u0142adu mog\u0142a dochodzi\u0107 nawet do 900 metr\u00f3w. W XX wieku rzeka zosta\u0142a uregulowana w zwi\u0105zku z budow\u0105 Kana\u0142u Galicyjskiego, co mia\u0142o na celu popraw\u0119 \u017ceglowno\u015bci i gospodarczego wykorzystania w\u00f3d.<\/p>\n
Do ko\u0144ca lat 40. XX wieku Skawa zosta\u0142a zw\u0119\u017cona do jednego koryta na odcinku od Jordanowa do uj\u015bcia w Smolicach. Wsp\u00f3\u0142czesne koryto jest w wi\u0119kszo\u015bci uregulowane, jednak lokalnie mo\u017cna spotka\u0107 odcinki o charakterze wielonurtowym, co \u015bwiadczy o naturalnych procesach zachodz\u0105cych w tym regionie.<\/p>\n
Skawa jest rzek\u0105 o du\u017cym potencjale powodziowym. Jej g\u00f3rski charakter sprawia, \u017ce ma\u0142a bezw\u0142adno\u015b\u0107 hydrologiczna prowadzi do gwa\u0142townych, lecz kr\u00f3tkotrwa\u0142ych wezbra\u0144. W historii rzeki mo\u017cna znale\u017a\u0107 wiele przypadk\u00f3w katastrofalnych powodzi, kt\u00f3re wyrz\u0105dzi\u0142y znaczne szkody lokalnym spo\u0142eczno\u015bciom.<\/p>\n
Pierwsze wzmianki o powodzi na Skawie pochodz\u0105 z 1580 roku, kiedy to wezbrane wody zniszczy\u0142y wie\u015b Wiglowice. Kolejne powodzie mia\u0142y miejsce w 1783 roku oraz w latach 19 wieku, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do zniszczenia infrastruktury oraz upraw rolnych. Pow\u00f3d\u017a z lipca 1867 roku przynios\u0142a ogromne straty w Wadowicach, a kolejna wielka pow\u00f3d\u017a mia\u0142a miejsce w 1934 roku, kiedy to poziom rzeki podni\u00f3s\u0142 si\u0119 o 5 metr\u00f3w.<\/p>\n
Na skutek tych wydarze\u0144 lokalne w\u0142adze u\u015bwiadomi\u0142y sobie konieczno\u015b\u0107 podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 regulacyjnych. Prace te mia\u0142y na celu minimalizacj\u0119 ryzyka wyst\u0119powania powodzi i popraw\u0119 zabezpiecze\u0144 przeciwpowodziowych.<\/p>\n
Dolina Skawy jest r\u00f3wnie\u017c miejscem wyst\u0119powania unikatowych gatunk\u00f3w ro\u015blinno\u015bci oraz fauny. W\u015br\u00f3d ro\u015blin stwierdzono obecno\u015b\u0107 rdestnicy nawodnej oraz rdestnicy w\u0142osowatej. Rzeka ta jest domem dla wielu gatunk\u00f3w ryb charakterystycznych dla g\u00f3rskich w\u00f3d, takich jak pstr\u0105g potokowy czy strzebla potokowa. Obecno\u015b\u0107 tych gatunk\u00f3w \u015bwiadczy o czysto\u015bci i jako\u015bci w\u00f3d Skawy.<\/p>\n
Dzi\u0119ki r\u00f3\u017cnorodno\u015bci ekosystem\u00f3w wok\u00f3\u0142 rzeki mo\u017cna zaobserwowa\u0107 nie tylko flor\u0119 i faun\u0119 g\u00f3rsk\u0105, ale tak\u017ce unikalne siedliska przyrodnicze sprzyjaj\u0105ce rozwojowi r\u00f3\u017cnorodnych organizm\u00f3w \u017cywych.<\/p>\n
Skawa posiada liczne dop\u0142ywy, kt\u00f3re wzbogacaj\u0105 jej bieg i wp\u0142ywaj\u0105 na struktur\u0119 hydrologiczn\u0105 regionu. Do najwa\u017cniejszych dop\u0142yw\u00f3w nale\u017c\u0105: Bachorz\u00f3wka, Bandur\u00f3w Potok, Baran\u00f3w Potok oraz Brzan\u00f3w. Inne mniejsze cieki to m.in.: Bystrzanka, \u0141owiczanka czy Snukowy Potok.<\/p>\n
Te dop\u0142ywy przyczyniaj\u0105 si\u0119 nie tylko do zwi\u0119kszenia obj\u0119to\u015bci przep\u0142ywu Skawy, ale tak\u017ce wp\u0142ywaj\u0105 na jako\u015b\u0107 w\u00f3d. Umo\u017cliwiaj\u0105 one migracj\u0119 ryb oraz s\u0105 miejscem bytowania wielu organizm\u00f3w wodnych.<\/p>\n
Nad Skaw\u0105 le\u017cy wiele miejscowo\u015bci maj\u0105cych znaczenie historyczne oraz kulturowe. Wa\u017cniejsze z nich to Spytkowice, Skawa, Jordan\u00f3w oraz Sucha Beskidzka. Ka\u017cda z tych miejscowo\u015bci wnosi sw\u00f3j wk\u0142ad do bogatej historii regionu i stanowi atrakcj\u0119 turystyczn\u0105 dla odwiedzaj\u0105cych te tereny.<\/p>\n
Lokalne spo\u0142eczno\u015bci zwi\u0105zane s\u0105 nierozerwalnie z rzek\u0105 \u2013 od wiek\u00f3w korzystaj\u0105 z jej zasob\u00f3w zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem gospodarczym jak i rekreacyjnym. Rzeka stanowi inspiracj\u0119 dla wielu artyst\u00f3w i entuzjast\u00f3w przyrody.<\/p>\n
Skawa to niezwykle malownicza r<\/p>\n
Artyku\u0142 sporz\u0105dzony na podstawie: Wikipedia (PL)<\/a>.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"