{"id":113,"date":"2026-03-08T11:53:00","date_gmt":"2026-03-08T10:53:00","guid":{"rendered":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/"},"modified":"2026-03-08T11:53:00","modified_gmt":"2026-03-08T10:53:00","slug":"25-dywizja-strzelcow-rfsrr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/","title":{"rendered":"25 Dywizja Strzelc\u00f3w (RFSRR)"},"content":{"rendered":"<h2>Wst\u0119p<\/h2>\n<p>25 Dywizja Strzelc\u00f3w, zwi\u0105zek taktyczny piechoty Armii Czerwonej, odegra\u0142a istotn\u0105 rol\u0119 w okresie wojny domowej w Rosji oraz w wojnie polsko-bolszewickiej. Powsta\u0142a w 1918 roku i przez szereg lat anga\u017cowa\u0142a si\u0119 w dzia\u0142ania zbrojne, staj\u0105c si\u0119 wa\u017cnym elementem strategii Armii Czerwonej. W artykule tym przyjrzymy si\u0119 procesowi formowania dywizji, jej strukturze organizacyjnej, dow\u00f3dcom oraz kluczowym bitwom, w kt\u00f3rych bra\u0142a udzia\u0142.<\/p>\n<h2>Formowanie i walki<\/h2>\n<p>25 Dywizja Strzelc\u00f3w zosta\u0142a sformowana latem 1918 roku w Niko\u0142ajewsku. Pocz\u0105tkowo nosi\u0142a nazw\u0119 1 Niko\u0142ajewskiej Dywizji Piechoty, a od 25 wrze\u015bnia 1918 roku przemianowano j\u0105 na 1 Samarsk\u0105 Dywizj\u0119 Piechoty. Nast\u0119pnie, 19 listopada 1918 roku, przyj\u0119\u0142a ostateczn\u0105 nazw\u0119 \u2013 25 Dywizja Strzelc\u00f3w. Ju\u017c od samego pocz\u0105tku swojego istnienia jednostka ta by\u0142a zaanga\u017cowana w intensywne dzia\u0142ania wojenne, walcz\u0105c w sk\u0142adzie r\u00f3\u017cnych armii, takich jak 4, 1 oraz 5 Armia.<\/p>\n<p>W pierwszych miesi\u0105cach swojego istnienia dywizja bra\u0142a udzia\u0142 w walkach pod Samar\u0105, Uf\u0105 oraz Uralskiem. Jej obecno\u015b\u0107 na tych frontach mia\u0142a kluczowe znaczenie dla post\u0119pu Armii Czerwonej w regionie. W maju 1920 roku jednostka zosta\u0142a przypisana do 12 Armii na Froncie Po\u0142udniowo-Zachodnim. W sk\u0142adzie Grupy Golikowa dywizja sforsowa\u0142a Dniepr i odnosi\u0142a sukcesy w starciach z oddzia\u0142ami polskimi pod Hornostajpolem.<\/p>\n<p>Mimo pocz\u0105tkowych sukces\u00f3w, dywizja do\u015bwiadczy\u0142a r\u00f3wnie\u017c powa\u017cnych pora\u017cek. Pod Borodziank\u0105 nie uda\u0142o jej si\u0119 zatrzyma\u0107 odwrotu 1 Dywizji Piechoty Legion\u00f3w Polskich, co doprowadzi\u0142o do znacznych strat w jej szeregach. Sytuacja nie uleg\u0142a poprawie r\u00f3wnie\u017c podczas walk w sierpniu pod Kowlem i Dorohuskiem, gdzie cho\u0107 na kr\u00f3tko uda\u0142o im si\u0119 prze\u0142ama\u0107 obron\u0119 polskiej 7 Dywizji Piechoty, ostatecznie zosta\u0142y odrzucone na pozycje wyj\u015bciowe.<\/p>\n<p>W miar\u0119 jak konflikt trwa\u0142, dywizja kontynuowa\u0142a walki na Wo\u0142yniu i Bia\u0142orusi. Po podpisaniu rozejmu z Polsk\u0105 jednostka zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 w starcia z oddzia\u0142ami gen. Bu\u0142aka-Ba\u0142achowicza, co \u015bwiadczy o jej elastyczno\u015bci oraz zdolno\u015bci do adaptacji w szybko zmieniaj\u0105cym si\u0119 otoczeniu wojennym.<\/p>\n<h2>Struktura organizacyjna<\/h2>\n<p>Na dzie\u0144 12 lipca 1920 roku struktura organizacyjna 25 Dywizji Strzelc\u00f3w przedstawia\u0142a si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n<ul>\n<li>dow\u00f3dztwo dywizji<\/li>\n<li>73 Brygada Strzelc\u00f3w\n<ul>\n<li>217 pu\u0142k strzelc\u00f3w<\/li>\n<li>218 pu\u0142k strzelc\u00f3w<\/li>\n<li>219 pu\u0142k strzelc\u00f3w<\/li>\n<li>1 szwadron kawalerii<\/li>\n<li>1 dywizjon artylerii polowej<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>74 Brygada Strzelc\u00f3w\n<ul>\n<li>220 pu\u0142k strzelc\u00f3w<\/li>\n<li>221 pu\u0142k strzelc\u00f3w<\/li>\n<li>222 pu\u0142k strzelc\u00f3w<\/li>\n<li>2 szwadron kawalerii<\/li>\n<li>3 dywizjon artylerii polowej<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>75 Brygada Strzelc\u00f3w\n<ul>\n<li>223 pu\u0142k strzelc\u00f3w<\/li>\n<li>224 pu\u0142k strzelc\u00f3w<\/li>\n<li>225 pu\u0142k strzelc\u00f3w<\/li>\n<li>1 pu\u0142k Kozak\u00f3w Uralskich<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Dow\u00f3dcy dywizji<\/h2>\n<p>Prowadzenie dow\u00f3dztwa nad 25 Dywizj\u0105 Strzelc\u00f3w spoczywa\u0142o na wielu osobach, kt\u00f3re mia\u0142y znacz\u0105cy wp\u0142yw na rozw\u00f3j i strategi\u0119 jednostki. Oto lista g\u0142\u00f3wnych dow\u00f3dc\u00f3w:<\/p>\n<ul>\n<li>Siergiej P. Zacharow (6.08\u201429.11.1918)<\/li>\n<li>Gaspar Woskanow (29.11.1918\u20145.02.1919)<\/li>\n<li>Siergiej P. Zacharow (5.02.1919\u201426.02.1919)<\/li>\n<li>Michai\u0142 Wielikanow (26.02\u201412.03.1919)<\/li>\n<li>F. \u0141ugowienko (cz.p.o., 12.03\u20149.04.1919)<\/li>\n<li>Wasilij Czapajew (9.04.1919\u20145.09.1919; poleg\u0142 w walce)<\/li>\n<li>Iwan Kutiakow (6.09.1919 do 24.09.1920)<\/li>\n<li>Gaspar Woskanow (24.09\u20148.10.1919)<\/li>\n<li>Iwan Kutiakow (8.10.1919\u201430.06.1920)<\/li>\n<li>Aleksiej Karpowicz Riazancew (cz.p.o., 30.06\u201418.07.1920)<\/li>\n<li>Boris Tal (cz.p.o., 18.07\u20144.08.1920)<\/li>\n<li>Aleksandr Bachtin (4.08.1920 &#8211; 24.09.1920)<\/li>\n<li>W. Paw\u0142owski (24.09.1920\u20149.05.1921)<\/li>\n<li>\u017ban Zonberg (08.1922\u201406.1924)<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Zako\u0144czenie<\/h2>\n<p>25 Dywizja Strzelc\u00f3w to jednostka o bogatej historii, kt\u00f3ra odegra\u0142a kluczow\u0105 rol\u0119 w czasie wojny domowej oraz wojny polsko-bolszewickiej w Rosji i Europie \u015arodkowo-Wschodniej na pocz\u0105tku XX wieku. Jej liczne bitwy i zmiany dow\u00f3dztwa pokazuj\u0105 dynamik\u0119 konfliktu zbrojnego oraz trudno\u015bci, jakie napoty<\/p>\n<hr \/>\n<p><em>Artyku\u0142 sporz\u0105dzony na podstawie: <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/25_Dywizja_Strzelc%C3%B3w_(RFSRR)\">Wikipedia (PL)<\/a>.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wst\u0119p 25 Dywizja Strzelc\u00f3w, zwi\u0105zek taktyczny piechoty Armii Czerwonej, odegra\u0142a istotn\u0105 rol\u0119 w okresie wojny domowej w Rosji oraz w wojnie polsko-bolszewickiej. Powsta\u0142a w 1918 roku i przez szereg lat anga\u017cowa\u0142a si\u0119 w dzia\u0142ania zbrojne, staj\u0105c si\u0119 wa\u017cnym elementem strategii Armii Czerwonej. W artykule tym przyjrzymy si\u0119 procesowi formowania dywizji, jej strukturze organizacyjnej, dow\u00f3dcom oraz &#8230; <a title=\"25 Dywizja Strzelc\u00f3w (RFSRR)\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/\" aria-label=\"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o 25 Dywizja Strzelc\u00f3w (RFSRR)\">Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,513,514,515],"tags":[518,519,69,520,517,21,6,516],"class_list":["post-113","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","category-radzieckie-dywizje-piechoty","category-radzieckie-jednostki-organizacyjne-wojska-utworzone-w-1918","category-sowieckie-dywizje-strzelcow-z-okresu-wojny-polsko-bolszewickiej","tag-dywizja","tag-dywizji","tag-jej","tag-piechoty","tag-pulk","tag-roku","tag-sie","tag-strzelcow"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>25 Dywizja Strzelc\u00f3w (RFSRR) - Odlotowy Robot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"25 Dywizja Strzelc\u00f3w (RFSRR) - Odlotowy Robot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wst\u0119p 25 Dywizja Strzelc\u00f3w, zwi\u0105zek taktyczny piechoty Armii Czerwonej, odegra\u0142a istotn\u0105 rol\u0119 w okresie wojny domowej w Rosji oraz w wojnie polsko-bolszewickiej. Powsta\u0142a w 1918 roku i przez szereg lat anga\u017cowa\u0142a si\u0119 w dzia\u0142ania zbrojne, staj\u0105c si\u0119 wa\u017cnym elementem strategii Armii Czerwonej. W artykule tym przyjrzymy si\u0119 procesowi formowania dywizji, jej strukturze organizacyjnej, dow\u00f3dcom oraz ... Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Odlotowy Robot\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-08T10:53:00+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/\",\"url\":\"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/\",\"name\":\"25 Dywizja Strzelc\u00f3w (RFSRR) - Odlotowy Robot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-03-08T10:53:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"25 Dywizja Strzelc\u00f3w (RFSRR)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/\",\"name\":\"Odlotowy Robot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"25 Dywizja Strzelc\u00f3w (RFSRR) - Odlotowy Robot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"25 Dywizja Strzelc\u00f3w (RFSRR) - Odlotowy Robot","og_description":"Wst\u0119p 25 Dywizja Strzelc\u00f3w, zwi\u0105zek taktyczny piechoty Armii Czerwonej, odegra\u0142a istotn\u0105 rol\u0119 w okresie wojny domowej w Rosji oraz w wojnie polsko-bolszewickiej. Powsta\u0142a w 1918 roku i przez szereg lat anga\u017cowa\u0142a si\u0119 w dzia\u0142ania zbrojne, staj\u0105c si\u0119 wa\u017cnym elementem strategii Armii Czerwonej. W artykule tym przyjrzymy si\u0119 procesowi formowania dywizji, jej strukturze organizacyjnej, dow\u00f3dcom oraz ... Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej","og_url":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/","og_site_name":"Odlotowy Robot","article_published_time":"2026-03-08T10:53:00+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/","url":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/","name":"25 Dywizja Strzelc\u00f3w (RFSRR) - Odlotowy Robot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/#website"},"datePublished":"2026-03-08T10:53:00+00:00","author":{"@id":""},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/2026\/03\/08\/25-dywizja-strzelcow-rfsrr\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"25 Dywizja Strzelc\u00f3w (RFSRR)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/#website","url":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/","name":"Odlotowy Robot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odlotowy-robot.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}