Wstęp
Elżbieta Siarkiewicz, urodzona 9 lipca 1941 roku w Cheltenham, to postać, która znacząco wpłynęła na rozwój mezoamerykanistyki i historii kultur prekolumbijskich w Polsce. Jako polska historyczka, antropolożka kulturowa oraz mezoamerykanistka, poświęciła swoje życie badaniom nad kulturami środkowego Meksyku, a jej prace naukowe przyczyniły się do rozwoju polskiej majanistyki. W artykule tym szczegółowo przedstawimy jej życiorys, osiągnięcia oraz wpływ na dziedzinę badań nad cywilizacjami prekolumbijskimi.
Dzieciństwo i młodość
Elżbieta Siarkiewicz spędziła swoje dzieciństwo w Wielkiej Brytanii, gdzie urodziła się i dorastała w rodzinie emigrantów. W 1949 roku, razem z rodzicami, wyjechała do Argentyny. To doświadczenie życia w dwóch różnych krajach miało wpływ na jej późniejsze zainteresowania badawcze oraz językowe. W 1958 roku rodzina Siarkiewiczów powróciła do Polski i osiedliła się w Radomiu.
Edukacja i początki kariery akademickiej
W 1961 roku Elżbieta rozpoczęła studia na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie początkowo studiowała archeologię śródziemnomorską. Jej praca magisterska pt. „Filar ozyriacki w architekturze egipskiej”, napisana pod kierunkiem prof. Kazimierza Michałowskiego, została obroniona w 1968 roku. Praca ta stanowiła fundament dla przyszłych badań Siarkiewicz nad kulturami prekolumbijskimi.
W latach 60. XX wieku Elżbieta Siarkiewicz zaczęła pracować jako lektorka języka hiszpańskiego w Wyższej Szkole Języków Obcych w Warszawie. Jej zaangażowanie w rozwój nauczania języków obcych doprowadziło do powstania Katedry Iberystyki oraz Instytutu Lingwistyki Stosowanej na Uniwersytecie Warszawskim w 1972 roku. W Katedrze Iberystyki rozpoczęła prowadzenie wykładów z historii prekolumbijskiej Ameryki, co stanowiło przełomowy moment w jej karierze.
Badania nad kulturami prekolumbijskimi
Elżbieta Siarkiewicz była uczennicą znanych pionierów mezoamerykanistyki – Marii Frankowskiej oraz Andrzeja Wiercińskiego. Jej pasja do badań nad kulturą nahua zaowocowała obroną pracy doktorskiej pt. „La Muerte y su significado ritual en la cultura nahua” w 1984 roku, również pod kierunkiem Marii Frankowskiej. Praca ta skupiła się na analizie rytuałów związanych ze śmiercią w kulturze nahua, co przyczyniło się do pogłębienia wiedzy o tej cywilizacji.
W latach 1988–1991 Elżbieta pełniła funkcję wicedyrektora Centrum Studiów Latynoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego (CESLA), co dodatkowo umocniło jej pozycję jako specjalistki w dziedzinie studiów latynoamerykańskich.
Habilitacja i dalsza kariera
W 1996 roku Siarkiewicz uzyskała habilitację na podstawie pracy „El tiempo en el tonalamatl”, która dotyczyła mezoamerykańskiego kalendarza sakralnego. Praca ta została wydana przez Uniwersytet Warszawski i stanowi ważny wkład w badania nad rachubą kalendarzową Majów oraz innych kultur mezoamerykańskich.
Po habilitacji Elżbieta Siarkiewicz kierowała Katedrą Iberystki, która wkrótce przekształciła się w Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich. W latach 2002–2009 prowadziła Zakład Historii Kultur Hiszpańskiej i Iberoamerykańskiej, gdzie kontynuowała swoje badania oraz dydaktykę związane z historią i kulturą Ameryki Łacińskiej.
Publikacje i działalność naukowa
Elżbieta Siarkiewicz opublikowała szereg prac dotyczących etnohistorii, archeoastronomii oraz religii Majów. Jej badania obejmowały również ikonografię oraz paleografię kodeksów Majów, jak również analizę innych źródeł prekolumbijskich i wczesnokolonialnych. Zajmowała się także tematyką rachub kalendarzowych, co miało duże znaczenie dla zrozumienia kultury Majów oraz ich systemu wierzeń.
Była aktywnym członkiem wielu towarzystw naukowych i redakcji czasopism takich jak „Estudios Latinoamericanos” oraz „Itinerarios”. W latach 1997-1999 pełniła funkcję wiceprzewodniczącej Polskiego Towarzystwa Studiów Latynoamerykańskich, a następnie przez dwa lata była przewodniczącą tego towarzystwa.
Zakończenie
Elżbieta Siarkiewicz zmarła 30 kwietnia 2018 roku w Warszawie. Została pochowana na Starych Powązkach 9 maja tego samego roku. Jej wkład w rozwój mezoamerykanistyki oraz badań nad kulturami prekolumbijskimi jest nieoceniony i pozostanie inspiracją dla kolejnych pokoleń badaczy. Dzięki swojej pracy naukowej oraz dydaktycznej Elżbieta Siarkiewicz przyczyniła się do wzbogacenia polskiej wiedzy o Ameryce Łacińskiej oraz jej bogatej historii i kulturze.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).